Kada se govori o nezavisnim anglikanskim telima, The Reformed Episcopal Church (REC) i Free Protestant Episcopal Church of England (FPEC) često zvuče kao da pripadaju istoj kategoriji: obe su episkopalne po ustrojstvu, obe koriste anglikansko nasleđe i obe su nastale kao odgovor na tenzije unutar šireg anglikanskog sveta 19. veka. Ali, iako dele „porodične crte“, njihov DNK nije isti: REC je nastala kao jasno definisana reformska inicijativa u američkom kontekstu, dok je FPEC nastajala kao okupljanje i umrežavanje nezavisnih britanskih episkopalnih struja u jednu „slobodnu“ komuniju.
REC počinje 1873. godine u Njujorku, vezana za ličnost episkopa Džordža Dejvida Kaminsa (George David Cummins) koji je postao prvi episkop novoformirane crkve. Njen ključni identitet se najbolje vidi u Declaration of Principles: Sveto pismo kao jedino pravilo vere i prakse, Apostolski simvol vere, dve „jevanđeljske“ svete tajne (krštenje i Gospodnja večera) i „doktrine blagodati“ u duhu 39 članaka. Ista deklaracija naglašava i episkopat, ali zanimljivo — ne kao „božansko pravo“, već kao drevnu i poželjnu formu crkvene uprave. To REC svrstava u anglikanski svet koji je istovremeno liturgijski i episkopalan, ali snažno protestantski i evanđeoski po naglasku.
FPEC, sa druge strane, svoje poreklo vezuje za organizaciono formiranje 2. novembra 1897. u Londonu, kao ujedinjenje više manjih nezavisnih episkopalnih tela, sa ciljem da postoji „slobodni“ anglikanski prostor van ustanovljene Crkve Engleske. U njenom samoopisu je naglašeno da je reč o porodici autonomnih crkava koje dele zajednički etos engleske reformacije i međusobno se prepoznaju unutar šire komunije. Liturgijski signal je takođe jasan: FPEC ističe vezanost za klasičnu anglikansku tradiciju, pri čemu je 1662 Book of Common Prayer široko prepoznat kao temeljni orijentir anglikanskog bogosluženja i doktrinarnog jezika.
Tu dolazimo do jedne zanimljive „tačke dodira“ koja pokazuje da ova dva sveta nisu potpuno paralelna: u istorijskim opisima FPEC pojavljuje se tvrdnja da je u svom razvoju koristila kanonske/ustavne uzore povezane sa reformističkim episkopalnim krugovima u Britaniji (što indirektno upućuje na to da su se nezavisni episkopalci međusobno oslanjali na već postojeće modele). Međutim, sličnost ne znači istovetnost: REC je od početka građena kao jedna jurisdikcija sa izrazito jasnim reformskim profilom i u moderno doba je institucionalno snažno pozicionirana u konzervativnim anglikanskim mrežama — uključujući činjenicu da se sama predstavlja kao osnivačka jurisdikcija ACNA. FPEC se, naprotiv, opisuje više kao komunija autonomnih crkava koja naglašava „slobodni“ model ujedinjavanja i šire okupljanje srodnih nezavisnih episkopalnih struja.
Zato je najpošteniji zaključak sledeći: REC i FPEC su slični po “žanru” (nezavisni anglikanski/episkopalni identitet), ali različiti po nastanku i načinu funkcionisanja. REC je više „konfesionalno jezgro“ — jasan reformski profil, jasan principijelni dokument i snažnija institucionalna uporišta u severnoameričkom konzervativnom anglikanskom prostoru. FPEC je više „komunijski kišobran“ — model koji spaja autonomne crkve i lakše se adaptira lokalnim okolnostima, uz čvrsto oslanjanje na etos engleske reformacije i klasičnu molitveničku tradiciju.
I tu dolazimo do jedne poruke koja čitaocu stvarno daje izbor: ako ti je ključno da pripadaš telu sa snažno definisanim reformsko-evanđeoskim identitetom i jasnim institucionalnim profilom u širem anglikanskom svetu, REC je logičan izbor. Ako ti je važnije da pripadaš okviru koji je po prirodi „sabirni“, fleksibilniji i u praksi često pristupačniji kao komunija autonomnih crkava, onda FPEC prirodno dolazi kao izbor. I upravo zbog te praktične dostupnosti i modela koji lakše „pušta koren“ u različitim sredinama, blaga prednost u ovom poređenju ide ka FPEC — ne zato što je „teološki superiornija“, nego zato što se kao crkveni okvir češće pokazuje kao neposrednije upotrebljiva platforma za realan život zajednice u novim i manjim kontekstima.